Το πώς να αποποιηθείτε μια κληρονομιά είναι ένα ζήτημα που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση, καθώς η αποποίηση κληρονομιάς υπόκειται σε συγκεκριμένες προθεσμίες. Όταν κάποιος καλείται ως κληρονόμος, δεν κληρονομεί μόνο τα περιουσιακά στοιχεία του αποβιώσαντος, αλλά η κληρονομική διαδοχή μπορεί να περιλαμβάνει και υποχρεώσεις ή χρέη.
Για τον λόγο αυτό, πριν αποφασίσει κάποιος αν θα αποδεχθεί ή θα αποποιηθεί μια κληρονομιά, είναι σημαντικό να εξετάσει τη σύνθεση της κληρονομικής περιουσίας, τη θέση του ως κληρονόμου και κυρίως την προθεσμία μέσα στην οποία μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα αποποίησης.
Το Δικηγορικό Γραφείο Άννας Δευτεραίου στην Αθήνα παρέχει νομική υποστήριξη σε υποθέσεις κληρονομικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της αποποίησης και αποδοχής κληρονομιάς.
Για συνολική ενημέρωση σχετικά με κληρονομικές υποθέσεις μπορείτε να δείτε τη σελίδα Κληρονομικά – Δικηγόρος.
Τι είναι η Αποποίηση Κληρονομιάς;
Η αποποίηση κληρονομιάς είναι η δήλωση με την οποία ο κληρονόμος δηλώνει ότι δεν επιθυμεί να καταστεί οριστικά κληρονόμος της συγκεκριμένης κληρονομιάς.
Η απόφαση αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν υπάρχουν χρέη ή άλλες οικονομικές υποχρεώσεις που συνδέονται με την κληρονομική περιουσία.
Δεν πρέπει όμως να θεωρείται ότι η αποποίηση είναι απαραίτητη μόνο όταν η κληρονομιά έχει χρέη. Μπορεί να υπάρχουν και άλλοι νομικοί ή οικονομικοί λόγοι που καθιστούν αναγκαία την αξιολόγηση της κληρονομικής θέσης του ενδιαφερομένου.
Πώς να Αποποιηθείτε μια Κληρονομιά;
Για να γίνει έγκυρη αποποίηση πρέπει να ακολουθηθεί η διαδικασία που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία και να τηρηθεί η σχετική προθεσμία.
Η αποποίηση δεν πραγματοποιείται απλώς με μία ιδιωτική δήλωση μεταξύ των μελών της οικογένειας ούτε αρκεί ο κληρονόμος να δηλώσει ότι «δεν θέλει την κληρονομιά».
Απαιτείται η προβλεπόμενη δήλωση αποποίησης ενώπιον της αρμόδιας αρχής.
Σήμερα, οι αρμόδιες υπηρεσίες για ζητήματα αποποίησης συνδέονται με τα Πρωτοδικεία και τα πρώην Ειρηνοδικεία μετά τις αλλαγές στον δικαστικό χάρτη. Για τον λόγο αυτό πρέπει να εξακριβώνεται ποια υπηρεσία είναι αρμόδια για τη συγκεκριμένη κληρονομιά.
Ποια είναι η Προθεσμία για Αποποίηση Κληρονομιάς;
Η προθεσμία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στην αποποίηση.
Κατά τον γενικό κανόνα, ο κληρονόμος διαθέτει τέσσερις μήνες για να αποποιηθεί την κληρονομιά.
Η προθεσμία δεν υπολογίζεται απαραιτήτως απλώς από την ημερομηνία θανάτου.
Αρχίζει από τότε που ο κληρονόμος πληροφορήθηκε την επαγωγή της κληρονομιάς και τον λόγο της.
Στην περίπτωση κληρονομικής διαδοχής από διαθήκη, η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευση της διαθήκης.
Η ΑΑΔΕ επιβεβαιώνει στις επίσημες οδηγίες της τον γενικό κανόνα της τετράμηνης προθεσμίας και τον τρόπο έναρξής της.
Μπορείτε να δείτε την επίσημη ενημέρωση στην ΑΑΔΕ – Αποποίηση Κληρονομιάς.
Πότε η Προθεσμία είναι Ένα Έτος;
Υπάρχουν σημαντικές περιπτώσεις στις οποίες η προθεσμία αποποίησης είναι ένα έτος αντί για τέσσερις μήνες.
Σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες της ΑΑΔΕ, η ετήσια προθεσμία εφαρμόζεται όταν:
- ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό, ή
- ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή ενώ διέμενε στο εξωτερικό.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για Έλληνες που ζουν μόνιμα σε άλλες χώρες και καλούνται να κληρονομήσουν περιουσία στην Ελλάδα.
Από Πότε Αρχίζουν οι 4 Μήνες;
Αυτό είναι ένα σημείο στο οποίο δημιουργείται συχνά σύγχυση.
Η τετράμηνη προθεσμία δεν σημαίνει αυτομάτως «τέσσερις μήνες από τον θάνατο».
Ο νόμος συνδέει την έναρξή της με τη γνώση από τον κληρονόμο:
- ότι έχει επέλθει η επαγωγή της κληρονομιάς και
- του λόγου για τον οποίο καλείται ως κληρονόμος.
Εάν υπάρχει διαθήκη, η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευσή της.
Η ακριβής ημερομηνία έναρξης μπορεί επομένως να αποτελέσει κρίσιμο νομικό ζήτημα, ιδιαίτερα όταν ο ενδιαφερόμενος ισχυρίζεται ότι πληροφορήθηκε αργότερα ότι είχε καταστεί κληρονόμος.
Τι Συμβαίνει αν Περάσει η Προθεσμία;
Η παρέλευση της νόμιμης προθεσμίας έχει ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες.
Η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι εάν παρέλθει η προθεσμία χωρίς να πραγματοποιηθεί έγκυρη αποποίηση, η κληρονομιά θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή.
Γι’ αυτό δεν είναι ασφαλές να αναβάλλεται η διερεύνηση μιας κληρονομικής υπόθεσης όταν υπάρχει ενδεχόμενο χρεών.
Εάν υπάρχει αμφιβολία για το πότε άρχισε ή εάν έχει ήδη λήξει η προθεσμία, πρέπει να εξεταστούν τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης.
Αποποίηση Κληρονομιάς λόγω Χρεών
Ένας από τους συχνότερους λόγους για τους οποίους εξετάζεται η αποποίηση είναι η ύπαρξη χρεών.
Μία κληρονομιά μπορεί να περιλαμβάνει περιουσιακά στοιχεία όπως:
- ακίνητα,
- τραπεζικές καταθέσεις,
- οχήματα,
- εταιρικές συμμετοχές,
- άλλα δικαιώματα,
αλλά μπορεί επίσης να συνδέεται με οικονομικές υποχρεώσεις.
Για τον λόγο αυτό είναι χρήσιμο, όπου είναι δυνατόν, να σχηματιστεί εικόνα τόσο για το ενεργητικό όσο και για το παθητικό της κληρονομικής περιουσίας πριν ληφθεί απόφαση.
Μπορώ να Κρατήσω το Ακίνητο και να Αποποιηθώ τα Χρέη;
Η αποποίηση δεν λειτουργεί ως επιλογή συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων.
Ο κληρονόμος δεν μπορεί απλώς να δηλώσει ότι επιθυμεί να κρατήσει ένα ακίνητο ή τις καταθέσεις και ταυτόχρονα να αποποιηθεί μόνο τα χρέη της ίδιας κληρονομικής μερίδας.
Η απόφαση για αποποίηση αφορά την κληρονομική θέση που έχει περιέλθει στον συγκεκριμένο κληρονόμο.
Εάν υπάρχουν σημαντικά περιουσιακά στοιχεία αλλά και υποχρεώσεις, χρειάζεται διαφορετική αξιολόγηση πριν αποφασιστεί η κατάλληλη νομική αντιμετώπιση.
Τι Συμβαίνει μετά την Αποποίηση;
Όταν ένας κληρονόμος αποποιηθεί έγκυρα την κληρονομιά, η κληρονομική διαδοχή συνεχίζεται σύμφωνα με τους κανόνες που εφαρμόζονται στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξεταστεί ποιος καλείται στη συνέχεια ως κληρονόμος.
Για παράδειγμα, η αποποίηση ενός προσώπου μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να κληθούν στην κληρονομιά τα τέκνα του ή άλλα πρόσωπα, ανάλογα με τη συγκεκριμένη οικογενειακή και κληρονομική κατάσταση.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν στην επόμενη σειρά βρίσκονται ανήλικοι.
Αποποίηση Κληρονομιάς και Ανήλικα Παιδιά
Όταν μετά από αποποίηση ενηλίκου καλείται στην κληρονομιά ανήλικο τέκνο, η υπόθεση χρειάζεται ξεχωριστή αντιμετώπιση.
Οι γονείς δεν πρέπει απλώς να θεωρήσουν ότι η δική τους αποποίηση καλύπτει αυτομάτως και το παιδί.
Για την αποποίηση εκ μέρους ανηλίκου εφαρμόζονται ειδικές διατάξεις προστασίας και απαιτείται η προβλεπόμενη δικαστική διαδικασία.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν η κληρονομιά έχει χρέη, καθώς πρέπει να προστατευθεί εγκαίρως η κληρονομική θέση του ανηλίκου.
Μπορεί να Γίνει Αποποίηση από το Εξωτερικό;
Η κατοικία στο εξωτερικό δεν σημαίνει ότι ο κληρονόμος χάνει τη δυνατότητα αποποίησης.
Αντίθετα, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις εξωτερικού η νόμιμη προθεσμία μπορεί να είναι ένα έτος.
Ωστόσο, πρέπει να εξεταστεί πώς θα πραγματοποιηθεί η απαιτούμενη δήλωση και ποια έγγραφα ή εξουσιοδότηση χρειάζονται για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για Έλληνες του εξωτερικού που πληροφορούνται ότι έχουν κληρονομικό δικαίωμα στην Ελλάδα χωρίς να μπορούν να ταξιδέψουν άμεσα.
Αποποίηση Κληρονομιάς με Πληρεξούσιο
Ανάλογα με την περίπτωση, η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω κατάλληλα εξουσιοδοτημένου πληρεξουσίου.
Το πληρεξούσιο πρέπει να παρέχει τις απαιτούμενες εξουσίες για τη συγκεκριμένη πράξη και να έχει συνταχθεί με τον κατάλληλο τύπο.
Όταν το πληρεξούσιο συντάσσεται στο εξωτερικό, πρέπει να εξετάζεται εάν απαιτείται Apostille ή άλλη μορφή επικύρωσης και επίσημη μετάφραση.
Επομένως, δεν είναι σκόπιμο να χρησιμοποιείται οποιαδήποτε γενική εξουσιοδότηση χωρίς προηγούμενο έλεγχο του περιεχομένου της.
Τι Δικαιολογητικά Χρειάζονται;
Τα ακριβή δικαιολογητικά εξαρτώνται από την υπόθεση, την αρμόδια υπηρεσία και τον τρόπο με τον οποίο καλείται ο ενδιαφερόμενος στην κληρονομιά.
Μπορεί να απαιτούνται στοιχεία σχετικά με:
- τον θάνατο του κληρονομουμένου,
- την οικογενειακή κατάσταση,
- τη διαθήκη, εφόσον υπάρχει,
- την ταυτότητα του κληρονόμου,
- τον λόγο κλήσης στην κληρονομιά,
- τυχόν προηγούμενες αποποιήσεις,
- την εκπροσώπηση μέσω πληρεξουσίου.
Πριν από οποιαδήποτε ενέργεια πρέπει να εξακριβώνεται τι ακριβώς απαιτεί η αρμόδια υπηρεσία για τη συγκεκριμένη υπόθεση.
Πιστοποιητικό περί Αποποίησης ή Μη Αποποίησης Κληρονομιάς
Υπάρχει επίσης η δυνατότητα έκδοσης πιστοποιητικού σχετικά με το εάν έχει πραγματοποιηθεί αποποίηση κληρονομιάς.
Η σχετική υπηρεσία παρέχεται μέσω των αρμόδιων δικαστικών υπηρεσιών και του gov.gr/ΚΕΠ, ανάλογα με την περίπτωση.
Μπορείτε να δείτε τις σχετικές υπηρεσίες στην επίσημη ενότητα gov.gr – Θέματα Διαθήκης και Κληρονομιάς.
Αποποίηση ή Αποδοχή Κληρονομιάς;
Δεν είναι κάθε κληρονομιά ίδια.
Πριν ληφθεί απόφαση, μπορεί να χρειάζεται να εξεταστούν:
- η αξία της περιουσίας,
- τα πιθανά χρέη,
- η ύπαρξη ακινήτων,
- η ύπαρξη διαθήκης,
- η σειρά των κληρονόμων,
- οι φορολογικές συνέπειες,
- η πιθανή κλήση παιδιών ή άλλων συγγενών μετά από αποποίηση.
Επομένως, η αποποίηση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τυπική διαδικασία χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση.
Αποδοχή Κληρονομιάς
Όταν ο κληρονόμος αποφασίσει να μην αποποιηθεί, μπορεί να χρειαστούν περαιτέρω ενέργειες για την ολοκλήρωση της κληρονομικής διαδικασίας, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ακίνητα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να απαιτούνται φορολογικές, συμβολαιογραφικές και κτηματολογικές ενέργειες.
Η ΑΑΔΕ παρέχει ξεχωριστές οδηγίες για τη φορολογία κληρονομιών και την ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων μέσω myPROPERTY.
Η Αποποίηση είναι Οριστική;
Η αποποίηση κληρονομιάς αποτελεί πράξη με σοβαρές έννομες συνέπειες και δεν πρέπει να πραγματοποιείται χωρίς να έχει προηγηθεί εξέταση της υπόθεσης.
Επίσης, η συμπεριφορά του κληρονόμου πριν από την αποποίηση μπορεί να έχει νομική σημασία, καθώς συγκεκριμένες πράξεις μπορούν, ανάλογα με τις περιστάσεις, να συνδέονται με ζήτημα προηγούμενης αποδοχής.
Για τον λόγο αυτό, όταν υπάρχει πρόθεση αποποίησης, είναι σκόπιμο να αποφεύγονται ενέργειες σχετικά με την κληρονομική περιουσία χωρίς προηγούμενη νομική αξιολόγηση.
Αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο το 2026
Το ελληνικό κληρονομικό δίκαιο βρίσκεται σε σημαντική μεταβατική περίοδο.
Με τον ν. 5303/2026 πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων διατάξεων που αφορούν την αποποίηση, την αποδοχή, την ευθύνη των κληρονόμων και την προστασία των ανηλίκων. Η ΑΑΔΕ έχει ήδη κοινοποιήσει μέρος των νέων διατάξεων.
Επειδή η εφαρμογή των νέων κανόνων περιλαμβάνει μεταβατικές διατάξεις, η ημερομηνία θανάτου και τα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης έχουν ιδιαίτερη σημασία για τον προσδιορισμό του εφαρμοστέου καθεστώτος.
Για αυτό σε υποθέσεις που βρίσκονται κοντά στη μετάβαση στο νέο νομοθετικό πλαίσιο δεν πρέπει να εφαρμόζονται μηχανικά πληροφορίες από παλαιότερα άρθρα του διαδικτύου.
Συχνές Ερωτήσεις
Πόσο χρόνο έχω για να αποποιηθώ μια κληρονομιά;
Ο γενικός κανόνας είναι τέσσερις μήνες από τότε που ο κληρονόμος πληροφορήθηκε την επαγωγή και τον λόγο της. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις εξωτερικού η προθεσμία είναι ένα έτος.
Η προθεσμία αρχίζει πάντα από τον θάνατο;
Όχι απαραίτητα. Η έναρξη συνδέεται με τη γνώση της επαγωγής και του λόγου της. Σε κληρονομική διαδοχή από διαθήκη, δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευση της διαθήκης.
Τι γίνεται εάν δεν κάνω τίποτα;
Εάν παρέλθει η προθεσμία χωρίς έγκυρη αποποίηση, η κληρονομιά θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή.
Μπορώ να αποποιηθώ μόνο τα χρέη;
Όχι. Η αποποίηση δεν αποτελεί μηχανισμό επιλογής μόνο των υποχρεώσεων μιας κληρονομικής μερίδας.
Τι γίνεται αν αποποιηθώ και έχω παιδιά;
Πρέπει να εξεταστεί ποιος καλείται στη συνέχεια στην κληρονομιά. Εάν καλούνται ανήλικα τέκνα, εφαρμόζονται ειδικοί κανόνες και απαιτείται ιδιαίτερη νομική αντιμετώπιση.
Είμαι κάτοικος εξωτερικού. Έχω περισσότερο χρόνο;
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ναι. Εάν ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή ενώ διέμενε στο εξωτερικό, η επίσημη ενημέρωση της ΑΑΔΕ προβλέπει ετήσια προθεσμία.
Χρειάζεται δικηγόρος για την αποποίηση;
Η διαδικασία και οι απαιτήσεις εξαρτώνται από την υπόθεση. Η νομική υποστήριξη είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει αμφιβολία για την προθεσμία, χρέη, διαθήκη, κληρονόμοι στο εξωτερικό, ανήλικα παιδιά ή προηγούμενες αποποιήσεις.
Νομική Υποστήριξη για Αποποίηση Κληρονομιάς
Το Δικηγορικό Γραφείο Άννας Δευτεραίου παρέχει νομική υποστήριξη για την εξέταση και διεκπεραίωση υποθέσεων αποποίησης κληρονομιάς στην Ελλάδα.
Η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει τον έλεγχο της κληρονομικής θέσης, της σχετικής προθεσμίας, των απαιτούμενων εγγράφων και της διαδικασίας που πρέπει να ακολουθηθεί ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με κληρονομικές υποθέσεις δείτε τη σελίδα Κληρονομικά – Δικηγόρος.
Δικηγορικό Γραφείο Άννας Δευτεραίου
Σταδίου 39, Αθήνα
Τηλ.: 210 323 8062
Email: adeftereou.law@gmail.com